تبلیغات
(( بقرآباد ( بولقاوار) یایچی در گذرگاه تاریخ )) - زنبورداری در بقرآباد
 
(( بقرآباد ( بولقاوار) یایچی در گذرگاه تاریخ ))

              

بسم الله الرحمن الرحیم
و اوحی ربک الی النحل ان اتخذی من الجبال بیوتا و من الشجر و مما یعرشون.ثم کلی من کل الثمرات فاسلکی سبل ربک ذللا یخرج من بطونها شراب مختلف الوانه فیه شفاء للناس ان فی ذالک لایه لقوم یتفکرون.
سوره نحل  آیات68-69

پروردگارت به زنبور عسل وحی کرد که در کوه ها و درختان و سقف های رفیع منزل گیرید و سپس از میوه های شیرین تغذیه کنید و راه پروردگارتان را با طاعت بپویید، و آنگاه از شکم آنها شهدی به رنگ های مختلف بیرون آید که در آن شفای مردمان است، به راستی در این کار نشانه ای برای اندیشمندان است.


بیوگرافی زنبور عسل



زنبورعسل

مقدمه

زنبور عسل مفیدترین حشره برای انسان بوده و هست. این حشره پیش از انسان (حدود 150 میلیون سال قبل) وجود داشته و زاد و ولد می کرده است. در آن زمان به صورت اجتماعی زندگی نمی کرده و مثل خیلی از زنبورهای دیگر ، زندگی انفرادی داشته است. هر زنبور لانه مخصوص به خود را داشته و در آن به زندگی ادامه می داده است.  و در روستای بقرآباد حدوداً بیش از 100سال است پرورش زنبور عسل رونق دارد و در طی این چند سال نیز تعدادی از جوانان روستا به صورت گسترده  به  پرورش زنبور عسل مشغول می باشد


img/daneshnameh_up/9/91/znborasal_1.jpg





گونه های زنبورعسل
زنبور عسل هندی
کمی کوچک تر از زنبور عسل معمولی است. قد کارگر آن 13 میلیمتر می‌باشد. سلول هایی را که با موم در روی شان ها درست می‌ کند از سلول های زنبور عسل کوچک ترند و میزان تولید عسل آنها کم است. (چند شان و قابل نگهداری در كندو)

زنبور عسل درشت
در هندوستان و چین زندگی می کند. بزرگ ترین نوع زنبور عسلی است که تاکنون شناخته شده است. به حالت وحشی زندگی کرده و در زیر شاخه‌های درخت، شان خود را متصل می سازد. سالانه چند بار از نقطه‌ای به نقطه دیگر کوچ می‌کند. «تك شان» و غیر اقتصادی می باشد.

زنبور عسل کوچک
از همه زنبورها کوچک تر بوده و فقط یک شان درست می‌کند که مثل زنبورهای درشت، به زیر شاخه درخت می‌چسباند. به حالت وحشی در هندوستان و جنوب ایران یافت می‌شود. «تك شان» و غیر اقتصادی است .

زنبور عسل اروپایی
همان زنبور عسلی است که  برای تولید عسل، در کندوها نگهداری می شود و دارای نژادهای مختلفی میباشد.

خصوصیات یک نژاد خوب
-  پر محصول و آرام باشد و نیش نزند.
 - بچه دهی كم و قدرت چرای خوبی داشته باشد
- در مقابل امراض مقاوم باشد.
- مصرف عسل زمستانی اش کم است.
- رشد سالانه‌ را هر چه زودتر شروع کرده و سریع به حداکثر رشد برسد.
به عنوان مهم ترین نژادهای زنبور عسل اروپائی یا معمولی،  می‌توان از زنبور عسل ایتالیایی، کارنیکا و نژاد قفقازی، نام برد.
زنبور نژاد ایرانی بسیار ریز، پر نیش، با تولید عسل زیاد و مقاوم به آفات و امراض می باشد.

تعداد و زمان خرید كندو  برای شروع زنبورداری
کندو را باید در فاصله بین اواخر زمستان تا اوایل بهار یعنی اسفند تا فروردین خریداری کرد. چون در این زمان، کندو زمستان را پشت سر گذاشته و جمعیت موجود، جمعیت اصلی به حساب می آید.
افراد مبتدی باید توجه داشتند که نباید هیچ گاه کندو را در پاییز خریداری کنند، چون در این هنگام جمعیت آن، یک جمعیت کاذب بوده و در زمستان تعدادی از آنها تلف می شوند. برای شروع، دو یا سه کندو مناسب است.

نكات ضروری در هنگام خرید كندو
1-  ملكه، جوان و دارای تخم ریزی زیاد بوده و فعالیت آن هم در حد مطلوب باشد. به طرز راه رفتن ملکه باید توجه شود، چون در صورتی که ملکه نتواند به خوبی راه برود، قادر نخواهد بود به طور کامل روی کادر حرکت نموده و تخم ریزی کند.
2- باید تخم ریزی ملکه مرتب باشد، چون تخم ریزی نا مرتب، نشانه پیری یا بیماری ملکه است.
3-  یك جمعیت خوب و قوی برای خرید در اول فصل، باید در حد هفت یا هشت کادر جمعیت باشد. یعنی زنبورها پشت و روی هفت یا هشت کادر را پوشانیده باشند.
4- دقت شود «کندو» بیماری ها و آفات، به ویژه بیماری هایی چون گندیدگی نوزادان (لوک آمریکایی) و آفت کنه واروا نداشته باشد.

كندوی سالم
•    کندویی است که در آن هیچ گونه سوراخ یا درزی وجود نداشته باشد،
•    تخته کف و درب اصلی کندو یک تکه بوده،
•    ضخامت چوب به کار برده شده در ساختمان اصلی کندو کمتر از 2 سانتی متر نباشد،
•    رنگ شده و شماره گذاری شود، تا بتوان برای آنها شناسنامه تهیه کرد.

فصل پرورش زنبورها
فصل پرورش نوزادان (در شرایط آب و هوایی معتدل) به مقدار کم، از اواسط دی ماه شروع شده، مرتب توسعه می‌یابد و در اردیبهشت به حداکثر خود می‌رسد. در صورتی که شرایط اجازه دهد، فعالیت تولید مثل آنها، به همین وضع، تا اواخر خرداد ماه ادامه پیدا می‌کند و در ماه های آبان و آذر فعالیت زاد و ولد به کلی متوقف می شود. نژادهای مختلف زنبورعسل، از این لحاظ دارای خصوصیات متفاوت هستند. هنگامی که تولید مثل کلنی در حداکثر توسعه خود باشد، یک ملکه ممکن است 1500 تا 2000 تخم در روز بگذارد.
زنبورهای یک کندو شامل؛ یک ملکه، چندصد زنبور نر و چند هزار زنبور کارگر است. در تابستان و بهار که زنبورها فعالیت زیادی برای جمع آوری شهد دارند، کندو دارای بیشترین جمعیت می شود. تعداد زنبورهای نر در این موقع، زیادتر از هر موقع دیگر است.
هر یک از این دو نوع زنبور (زنبور نر و کارگر)، وظیفه خاصی دارند. هدفی که یک کندو تعقیب می کند، بقای نسل و یا دفاع از کندو و نگهداری آن است. به دلیل اجتماعی بودن زندگی زنبورهای عسل، هیچ کدام از آن ها اهداف انفرادی را دنبال نمی کنند. آنها می دانند که در نتیجه سعی انفرادی، قادر نیستند برای مدت طولانی زنده بمانند. بنابراین اهدافشان را به صورت دسته جمعی دنبال می کنند.
به دلیل ویژگی «اجتماعی بودن» زنبور، ملکه هر کلنی به وسیله ترشح مواد معطری، باعث نظم و انجام وظیفه هر دسته از زنبورها و کلنی می شود.

وسایل کار زنبورداری معمولی
 - کلاه توری
- دستکش(چرمی ،کتانی و ...)
- دودی
- چنگال پولک برداری
- دستگاه استراکتور (برای جدا کردن یا استخراج عسل از داخل شان ها، بدون آسیب رسیدن به شان)
- اهرم (برای جا به جا کردن قاب ها در کندو)
– کاردک
- قفسه ملکه
- برس نرم (برای جدا کردن زنبور ها از روی قاب)
- ظرف غذا خوری
- تخته موم دوز (تکیه گاهی برای موم به هنگام موم دوزی)
- کندوی خالی
-  موم دوز
- موم بر
- لباس كار مناسب (با رنگ سفید) بهتر است كه سر آستین ها و دم پای آن، كشی باشد.
همان طور که گفته شد، وسایل مذکور برای یک زنبورستان معمولی می باشد. بدیهی است که هر چه ابزار و امکانات بیشتری در دسترس یک زنبور دار باشد، در کارش موفق تر خواهد بود.

انتخاب محل زنبورستان
یکی از مهم ترین نکات مدیریتی در پرورش زنبور عسل، انتخاب صحیح محل استقرار زنبورستان است. شرایط مطلوب برای محل استقرار یک زنبورستان و محل استقرار کندوها  به شرح ذیل می باشد.

1 - شرایط آب و هوایی :
به طور کلی، مناطقی كه دارای گرما یا سرمای بیش از حد، بارندگی پیوسته و زیاد، هوای ابری در بیشتر اوقات سال، بادهای شدید، هوای شرجی یا غالباً مه آلود و آلودگی هوا دارند، برای استقرار زنبورستان نا مطلوبند.
زنبور عسل در حرارت 16 تا 32 درجه سانتی گراد حداکثر فعالیت را دارد. این حشره، در دمای کمتر از 8 درجه و بیشتر از 39 درجه سانتی گراد از کندو خارج نمی شود.


2 - پوشش گیاهی منطقه :
گیاهانی چون؛ «پنبه، آفتاب گردان، یونجه، شبدر، اسپرس، گوَن، آویشن، خردل، زعفران، نخود، لوبیا، نعنا» و «درختان بادام، بیدمشک، سیب، اقاقیا و گلابی»، «مرکبات»، «گیاهان زینتی» و «طیف بسیار وسیعی از دیگر گیاهان زراعی، باغی، جنگلی و مرتعی»، منابع شهد و گرده برای زنبور عسل محسوب می شوند.

3 - اهمیت وجود منبع آب سالم در اطراف زنبورستان :
همانند سایر جانداران، آب به عنوان حیاتی ترین احتیاج زنبور به حساب می آید.

4 - بهداشت منطقه زنبورستان و اهمیت آن :
زنبور عسل به برخی از بیماری ها حساس است. متأسفانه بیشتر بیماری ها ، باعث انهدام بخش مهم یا تمامی کلنی های یک پرورش دهنده زنبور می شوند.همچنین برخی از بیماری ها ، ضمن خسارت به زنبور دار، قابل معالجه هستند.
پس اقتصادی ترین اقدام برای جلوگیری از ابتلای زنبورها به بیماری، توجه زنبور دار به بهداشت زنبورستان است.

5- اهمیت دور بودن کافی زنبورستان از نقاط مسکونی :
زنبورها با توجه به شعاع پرواز خود، ممکن است تا 5 کیلومتر از محل زنبورستان دور شوند. نزیک بودن زنبورستان به مناطق مسکونی، ممکن است باعث بروز مشکلاتی برای زنبور دار شود. بنابراین، نگهداری کندوی زنبور عسل در پشت بام یا در خانه های مسکونی صحیح نیست.

6 - اهمیت رعایت فاصله زنبورستان ها از هم :
حداقل فاصله لازم برای زنبورستان ها از یکدیگر در هر منطقه از چند صد متر تا چندین کیلومتر متغیر است. چنانچه این فاصله کمتر شود( به خصوص اگر منطقه پوشش گیاهی چندان خوبی نداشته باشد)، مشکلات اساسی پیش خواهد آمد. مشکلاتی مثل؛
- تولید عسل کمتر در دو زنبورستان مجاور هم،
- و امکان رفتن اشتباهی زنبورهای یک زنبورستان به زنبورستان های دیگر وشیوع بیماری و غارت آنها.

7 - نیاز زنبورستان به حصار و نزدیکی آن به جاده  برای دسترسی به وسایل نقلیه، بارگیری و تخلیه کندوها.

8 - استقرار زنبورستان در باغ یا مزرعه :
بی تردید، بهترین مکان استقرار زنبورستان، باغ یا مزرعه بزرگی است که محصول آن باید توسط زنبور عسل گرده افشانی شود. در این صورت، علاوه بر تولید عسل برای زنبوردار، محصولات کشاورز یا باغدار هم به قدر کافی گرده افشانی می شود.

9 - مسافت مکان جدید زنبورستان تا مکان قبلی :
شعاع پرواز مفید زنبور عسل، 2 کیلومتر است. دورترین مسافت پرواز آن، به 5  کیلومتر و گاه به 13 کیلومتر هم می رسد. برای جلوگیری از بازگشت زنبورها به زنبورستان قبلی، مکان جدید باید بیش از 6 کیلومتر تا زنبورستان قبلی فاصله داشته باشد.

آفات و بیماری های زنبور عسل
وجود شرایط مساعد از قبیل:
* فراوانی مواد غذایی(قندی و پروتئینی)،
* درجه حرارت مناسب و رطوبت کافی،
* و همچنین مقدار زیادی زنبور در فضای کم و بیش تاریک و کم نور داخل کندو،
اغلب سبب می شود که زنبور عسل و یا فرآورده های آن، مورد حمله انواع عوامل بیماری زا، انگل ها و شکارچیانی که در زیر نام برده می شوند، قرار گیرد:
 1 – شکارچیان زنبور عسل شامل: پرندگان زنبورخوار، موش، خرس و جوجه تیغی.
2 – آفات زنبور عسل شامل: كنه واروا، كنه درونی، كرم موم خوار و شپشك.
3 – بیماری های زنبور عسل شامل:  بیماری های قارچی، بیماری های تک یاخته ای، بیماری های ویروسی و بیماری های باکتریائی.
 از مهم ترین بیماری ها می‌توان به لوک آمریکایی، لوک اروپایی، نوزما و یبوست ، اشاره کرد.

برداشت عسل
یكی از اساسی ترین اهداف بشر از پرورش زنبور عسل، گرده افشانی گیاهان است. یك كندو، دارای محصولات مختلفی از قبیل عسل، ژل رویال، گرده، بره موم، ‌زهر و موم می باشد . موقع برداشت عسل از كندو، زمانی است كه هر كندو (بسته به تعداد طبق و کادری كه دارد) حداقل یك قاب عسل داشته باشد.


شرایط یك قاب عسل برای برداشت:
1 – داخل قاب، سلول های عسل سر بسته وجود داشته باشد. باید «دو سوم»  شان شامل سلول های سر بسته باشد. عسل سلول هایی سر باز، نارس است.
2 – قاب حاوی نوزاد نباشد، ‌زیرا در هنگام استراكتور كردن، با عسل مخلوط شده و از استراكتور خارج می شوند.

نحوه برداشت قاب عسل از كندو به این شكل است كه؛
قاب را در روی كندو تكان می دهیم تا زنبور های آن به داخل كندو بریزد.
 با استفاده از یك برس و یا مقداری علف، زنبور هایی كه در روی قاب باقی مانده اند را، به روی كندو جارو می كنیم. (به خاطر داشته باشیم که حتی یك زنبور نباید بر روی  قاب باقی بماند)
سپس قاب را در داخل پلاستیك مخصوص گذاشته و آنرا داخل كندوی خالی دیگری كه مخصوص حمل قاب های عسل است، می گذاریم.
بلافاصله باید درب كندو را ببندیم تا زنبور ها اجازه نشستن بر روی قاب را پیدا نكنند.
دقت کنیم که دریچه پرواز كندو هم، بسته باشد.
بعد از بررسی تمامی قاب های كندوهای زنبورستان، كندو هایی كه از قاب عسل پر شده اند را به محلی دورتر از زنبورستان می بریم. این محل می تواند اتاقی باشد كه در زمان برداشت عسل،  زنبور ها نتوانند به داخل آن بیایند.

لوازم مورد نیاز برای برداشت عسل
1 -  یك سینی بزرگ، برای آن كه وقتی سرِ خانه های بسته شده را باز می كنیم (پولک برداری سلول ها)، عسل بر روی سینی بریزد.
2 – چنگال پولك تراش، برای باز كردن سر سلول ها.
3 – استراكتور، برای خارج كردن عسل از داخل سلول ها.
4 – توری، برای صاف کردن عسل از ذرات ریز موم و مواد دیگری كه در آن مخلوط می باشد.
5 – ظرف عسل:‌ که برای ذخیره و حمل عسل استفاده می شود. این ظرف نباید از جنس مس، آهن و روی باشد، زیرا عسل خاصیت خورندگی دارد. بهتر است ظروف استیل و پلاستیك (مواد نو) مورد استفاده قرار گیرد.

زمستان گذرانی زنبورهای عسل
در فصول سرد، با مصرف عسل، انرژی مصرفی باعث ایجاد گرما در فضای اطراف بدن می شود. پس به زنده ماندن زنبورهای عسل در زمستان، کمک می کند. قدرت زمستان گذرانی خوب، جزو صفاتی می باشد که به طور مستقیم با عملکرد کلنی در ارتباط است.
زمستان گذرانی خوب، با صفات دیگری پیوستگی دارد. مانند؛ زنده مانی کلنی برای مدت طولانی با ذخایر کم، مصرف کم ذخایر، عدم واکنش به تغییرات ناگهانی درجه حرارت، عدم تحرک زیاد و ...
در طی زمستان گذرانی، هر قدر هم که دمای خارج از کندو سرد باشد، اما با اعمال مدیریت صحیح به روش ذیل، می توان (به کمک زنبورها) بر سرمای سخت چیره شد:
1- تلاش کنیم برای زمستان گذرانی زنبورهای عسل، منطقه ای معتدل و نه چندان سرد انتخاب شود.
2-  نه تنها برای زمستان گذرانی در مناطق سرد، حتی در فصول کاری در مناطق گرم، سالم بودن کندو و رعایت اصول فنی و استاندارد در ساخت کندو، در کاهش مصرف انرژی (عسل) بسیار مؤثر خواهد بود. پس بهتر است از کندو های سالم استفاده کنیم.
3-  سعی کنیم کندوها در مناطق سرد، در مکانی مستقر شود که سرپناه داشته باشد(مثل انبار) و در مسیر وزش باد قرار نگیرد.
4- چنانچه کندوی ما درب فرعی ندارد، حتماً از پارچه ای ضخیم یا برزنت استفاده کنیم. در فرعی تخته ای نازک است که زیر درب اصلی، روی قاب ها قرار می گیرد.
5- پوشش درب ورودی زنبورها به کندو را تا حدی که یک زنبور بتواند از آن عبور کند، بسته و سایر درزهای کندو را با بتونه یا گل بپوشانیم.
6-  کندو را در محلی که احتمال دارد محل عبور سیلاب باشد، قرار ندهیم. همچنین از قرار دادن کندوها در محل های پَست یا جایی که آب جمع می شود و احتمال یخ زدن وجود دارد، پرهیز کنیم.
7- از اسکان کندو در محل های پر رفت و آمد و پر سر و صدا خودداری کنیم.
8- از ورود رطوبت بیش از اندازه به کلنی ، در تابستان و مخصوصاً در زمستان، ممانعت کنیم، زیرا موجب شیوع انواع بیماری ها می شود.
9-  در مناطقی که سرمای آزار دهنده ای دارد، پوشانیدن کل کندو (به غیر از درب ورودی و دریچه های تهویه) می تواند راه حلی مؤثر در مهار سرما باشد.
10 – به منظور آماده سازی كلنی برای زمستان گذرانی، لازم است پوكه ها و برگه های اضافی را برداریم تا زنبورها بر روی چند قابِ مملو از عسل جمع شوند. 
11-  خوب است تمام قاب ها را در یک سمت کندو فشرده کرده و کنار قاب آخری تخته ای سه لایه به صورت عمودی قرار دهیم. سپس پارچه ای ضخیم (مثل پارچه برزنت) روی قاب ها و تخته سه لایه بکشیم. فضای باقی مانده، می تواند با کاغذ مچاله شده، روزنامه، گونی و امثال اینها، پر شود.


تأمین غذا
كلنی های زنبور عسل، برای زمستان گذرانی احتیاج به چند كیلوگرم عسل دارند. بهترین و مفید ترین غذای زمستانه برای كندوها، همان عسل جمع آوری شده توسط خودشان می باشد، كه قسمت اعظم نیاز را برآورده می کند.
در سال های خشك و یا زمانی كه تمامی عسل برداشت می شود زنبوردار با كمبود عسل روبرو می شود. پس برای تأمین ذخیره غذای زمستانه، باید كندوها با محلول آب شكر تغذیه شوند. به این منظور، باید از «محلول 3 به 5» و یا از «محلول 1 به 2» (آب و شكر) استفاده کرد. به این صورت كه باید تا چندین شان، مملو از شهد شده و سر آنها با موم بسته شود. حداقل 3 یا 4 شان عسل، برای تأمین یك كلنی قوی مورد نیاز است.

شگفتی های زنبور عسل
زنبور عسل برای تهیه یک کیلوگرم عسل، باید معادل هفت بار دور زمین پرواز کرده و 6000 تا 8000 گل را ملاقات کند.
30 تا 50 درصد کل رژیم غذایی بشر، به طور مستقیم یا غیر مستقیم، به وجود حشرات گرده افشان به ویژه زنبور عسل بستگی دارد.
زنبوهای عسل کارگر در فصل کار و کوشش (بهار و پاییز) خواب نداشته و روزها به جمع آوری شهد و شب ها به تغلیظ آنها می پردازند.
بعضی از موجودات برای بقای خویش، دیگران را شکار یا کشتار می کنند، در صورتی که زندگی و بقای زنبور عسل باعث بقا و تولید بذر در گیاهان می گردد

      

زنبورهای هر کندو یکی از سه نوع زنبور ملکه، زنبور نر و زنبور کارگر هستند. زنبور عسل از حشرات اجتماعی است حتی اگر در خارج از کندو دارای غذای کافی باشد نمی تواند به تنهایی زندگی کند.




نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
نظرات ()
جمعه 8 دی 1396 09:27 ب.ظ
ممنون خیلی خوب بود
دوشنبه 16 مرداد 1396 03:04 ق.ظ
I really like reading a post that will make people think.
Also, many thanks for permitting me to comment!
جمعه 12 خرداد 1396 06:34 ق.ظ
تخفیف ویژه 10 هزار تومنی ریحون!
غذا رو سفارش بدید و 10 هزار تومن تخفیف بگیرید!
برای هر کسی که از لینک شما کد تخفیف رو بگیره هم 10 هزار تومن به حساب شما افزوده میشه!
برای گرفتن تخفیف 10 هزار تومنی مراحل زیر رو انجام بدید:
اول لینک رو باز کنید و کد تخفیف رو کپی یا یادداشت کنید
بعدش برید به صفحه اصلی سایت ریحون reyhoon.com و نرم افزار رو دریافت کنید (با گوشی برید و باید برنامه بازار رو داشته باشید)
بعد از نصب نرم افزار ثبت نام کنید (20 ثانیه طول میکشه نهایت!)
موقع سفارش غذا کد تخفیف رو بزنید تا 10 هزار تومن از هزینه غذا کم بشه.
مثلا 20 هزار تومن غذا سفارش بدید فقط 10هزار تومن پرداخت میکنید.
راستی در ماه مبارک رمضان برای مسافران و معذورین شرعی قبل و بعد از افطار باز است.
سوالی داشتید ایمیل بزنید
موفق باشی!

چهارشنبه 30 فروردین 1396 02:38 ب.ظ
Highly energetic blog, I enjoyed that bit.
Will there be a part 2?
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر





صفحات جانبی
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی



استخاره آنلاین با قرآن کریم